Fjelldikt

av Tore Ørjasæter So minneslørd skin milde sjø, i skogen under tind. Det vaknar undan soli ein sus av kveldsval vind. Det susar ifrå solarfall og syng i kvar den tind. No vaknar vâre minne og leik i hugen linn. Og soli sokk bak svale ås og sovna ned i blund. Og månen skin på milde sjø det syng i kvar den tind. Og månen skin på milde sjø det syng i kvar den tind. Det kviskrar gjenom haustarlauv at eg er evig din. Det dæmar etter dalarleid, der gjekk du eingong med. Det andar gjenom hugen ein vemods-metta fred. Vi skildest ved den milde sjø ein kveld han glitra slik. Då stansa du og studde deg mot steinen utved vik. So skildest vi. Eg snudde meg og vildra djupt i skog. Men du stod att og studde deg. Du bar på all min hug. No veit eg kva vi bar med oss på kvar vår lagnads veg. No kviskrar det frå kyrre sjø at det var du og eg.                    * Det løyns...

av Tore Ørjasæter Telen græt dogg i soli god og leskar spira med linne. Med det er doggdropen sjølv forløyst til fridomen han vil vinne. Dropen vart drope, eit liv forløyst av telen som som heldt 'n fanga. Og spira han frelste på fridoms veg skal eingong i blom få anga. Hans heilage liv var den linne lengt mot sol gjenom kulde-eimen, som anda or naudi innestengt av dauden i duldeheimen. Ja dropen kjenner dragnaden linn med viljesviv kløkke og vâre. Han føddest til livet og lagnaden sin, som var at han måtte fare. Han finn seg att i ei strøymen å med tusund andre i fylgje, som vil det same i samnads trå og veks til ei vårfrisk bylgje. Kjelde: Dikt i samling, Aschehoug, 1985, s. 265

av Tore Ørjasæter No hev eg mod og morgon i mitt sinn og skodar sæl mot ljose himlen inn. Eg stig mot høge tind i morgonglans, og ljose strøymer gjenom hug og sans. Den unge vårens varme andepust hev over ville heid og vidder sust, med solarglans um evigt jøkelhav som livsens ljose blenk mot bleike grav. Det stig og stig som sus og sterke song um fly og fjell og over dalen trong. Og ævetanken over viddi når imot den djupe himlen still og klår. Sjå soli bleiknar burt i dalen ned som kviler døkk og dim i svevnstill fred. Men enn det blenkjer blodraud glans um fjell og lyser for mitt syn mot siste kveld. Burt bleiknar jordheims dal med bygd og bol og stillt eg sig som inn i evig sol. No Gud er nær; eg sælt kann glansen sjå, og bytne ljosens blanke djupe blå. Kjelde: Dikt i samling, Aschehoug, 1985, s.76

av Tore Ørjasæter Gudbrandsdal med lange armar krøkjer seg um jøtunbarmar, sterkt i storkna famntak støypt. Dalen over alle dalom som hev gomol ætt i galom er av Dale-Gudbrand døypt. Vegafus eg leidi vende gjenom myr og morkalende nord-igjennom nørdst på Sell. Stundom storkna som i strype, kløyvd i kamp og tronge klype Dalen upp mot Dovrefjell. Dovre, Dovre! tungt det dyngjer, gjenom soga vår det klyngjer klang av namnet traust og trygt. Norig, Norig! god er grunnen for din livsens lagnad funnen, som på Dovrefjell er bygt. Kjelde: Dikt i samling, Ashehoug, 1985, s. 62

av Tore Ørjasæter Aa det skin mot Sot-fly flaae klaart mot himil-kvelving blaae burt i bratte Brennstøls-fjell. Gjenom linne lufti Lidar- vatne skimtar eg, det vidar seg so vænt i stille kveld. Her ja; sørmed desse hølom midt imillom baae stølom Røykjeskôlen still i skygd ligg med løyndomsfulle lider, her eingong i gamle tider var ei sæterhytte bygd. Daa dei kom til støls um vaaren, inni selet, attmed aaren, laag eit mannslik hovudlaust. Folki fælne heimatt vende, sæterhuse ned dei brende, bygde sæter lenger aust. Sidan er det som det skulde vore noko av det dulde, løynde her ved denne stad. Desse djupe bjørkelundar ned mot vatne!  Stillt det blundar utan blek av minste blad. Noko er det som ligg under, som eit mord ved midnatt-stunder tyngjande med sonings-skuld. Minne vaker og det gøymer udaads-otten.  Stødt han drøymer, under lidi løynd og duld. Kjelde:  I dalom , Olaf Norlis Forlag, 1910, s. 80

av Tore Ørjasæter Sjaa dagen stig i aust og soli sprett, du kjenner i deg ljosens aand og ætt. Du ser mot himlens høgd, og avgrunns-glup, og ævetanken tek deg still og djup. Det sterke drag, den stille høgfjells-sus igjenom Herrens store kyrkjehus, som stig og strøymer under blaae kvelv er orgelbrus frå bratte bræe-elv. Ljoskruna under denne kyrkjekvelv er soli som paa snøen skin og skjelv. Alt er so stort, du einsleg er med Gud, og langsyn hev du vidt mot nord og sud. Eit heilagt kyrkjetaarn er høgan tind, som solgyllt staar i milde morgonvind og høgast lyfter seg mot ljose sky med døyvde glans av dagsens fyrste gry. Det stig og strøymer under store kvelv som song og sus igjenom rome skjelv; ein heilag ande over audni sviv og gjev den svarte stein ein glans av liv. Og fritt sviv syne over flæ og fly: det fyrste tim du fær av dagen ny. Og seint du ser det siste solarglad med skuggesveipte taarn og tinderad. Kjelde: I dalom , Olaf Norlis Forlag, 1910,...

av Tore Ørjasæter Skuggen av natta og dalen stig fram lik ein otte duld or attlæste, levande mordarsamvet som nærer seg av si skuld. Ein korp kjem fljugand' i skuggen. Undrast kva korpen må lide som trøytt gjenom kvelden flyg i skygd av hamrar og høge bråfjell med klufter som kalde syg, og sjølv er han svart som skuggen. Korpen, han skrik upp i bergom med blindslege syn mot dag og varslar feigd der han sviv og krinsar med ljodvare vengjeslag. Sjå korpen han skyggjer for sola. Han lider det mordaren lider, og ottast den ljose dag -  ei sjel som er bunden til svarte vengjer, no lyfter dei seg til slag  -; men kluftene syg han attende. Kjelde: Dikt i utval, Noregs boklag, 1970, s. 46

av Tore Ørjasæter Å Vestland, Vestland! når eg ser deg slik med fagre fjell og fjord og tronge vik, det stig i all sin venleik stort og villt og atter møter meg so mjukt og mildt. Og som det for mitt syn er dimt og dult, det opnar seg eit utsyn yndefullt; igjenom tunge sky og skoddehav den tronge dal eg skimtar skuggen av. Det er so friskt og fritt det vide fjell, med stille votn og stride foss som fell mot fagre lid i solvind linn og ljuv, der dalen opnar seg med døkke djuv. Og gleda strøymer i meg still og stor med glans av bjørkelid og blåe fjord. Og i meg sjølv eg kjenner dypter av den stille skogen og det blåe hav. Eg kjenner ande av den kalde snjo som isnar underleg i barm og blod. Men enn fell solglans over grøne flæ i kalde skugge av den blåe bræ. Den døkke skogen og dei bratte bryn seg teiknar liksom skuggar for mitt syn. Den høge himlen mot det djupe hav eit tvidrag i mi sjæl kann spegla av. Min lette båt ein solblank kveld eg ror; sjå, fjell ...

av Tore Ørjasæter So fer eg so glad og fri til støls nordpaa Mysubytta; det var nok mi beste tid eg livde i sæterhytta. Sjaa elvi gaar mysu-graa og stup-bratt i fossar fell; men himlen so blank og blaa seg kvelver um klaare fjell. Og øvst uppi Svart-bytt-dal der er det vel gras aat geitom; og lufti er linn og sval langt nordi sol-ljose leitom. Tverr-eggi ho staar so traust med dag-glans paa drivkvit tind. Sjaa soli ho renn i aust med vaknande morgovind. Det veks slike fine straa i lidi ved Røykjeskaalen. Og forkunnmat er aa faa for ku og for sau og folen. Og uppunder Sekkje-fjell der er det so høg ein stad, og blenkjande bekkjer svell og siklar på berge-svad. Og einsleg paa viddi vill der lyser den tunglynde tjørni. Mot himilen djup og still der stig den hugstore ørni. So vide som syn kann naa um fjell er det væne votn med himilen rein og blaa blenkjande skirt i botn. Kjelde: I dalom , Olaf Norlis Forlag, 1910. s. 78

av Tore Ørjasæter Då Gudbrand han fylgde far over fjell, so fekk han sjå fjorden ein vårfin kveld. Det syne han kann ikkje gløyme. Og eimbåtar skar i den blanke sjo. Då song i hugen ein herleg ljod; det var som han skulde drøyme. Det var kje so fælande lang veg hell: Ein dag åt sætri, den andre på fjell, så fekk han sjå storhave båre langt ut med dynning og djupblått blek. Då guten kjenner det syng som eit vek i sjæli med klang-skjelv og klåre. Ja, vestanfor fjelle det vide hav speglar heile himilen av med endelaus reinleik og røme. Og dette bilæte liksom ein blom i hugen hans med sin heilagdom kvar våren fær ange og bløme. Kjelde: Gudbrand Langleite, Olaf Norlis Forlag, 1966, s. 28

av Tore Ørjasæter Langleit-Solveig      er so hugilt og kjenslekløkk,      det går gjennom hennne ein haustar-gjem      av nokon som andar so stilt og kjem      forutan fotslag mot henne. Dagros, Dagros      dreg seg so tungt no siste hausten      som ho skal bera bjølla på støl.      No blir ho rett gamal bjøllkui sjøl      og so skal ho heim til haustslakt. Haust-raut, haust-raut      ômar so audt inn i eisleg fjelldal.      Det susar i audni so tungt og tomt.      No seinhaustes blir det so tidleg skumt,      og snø-kast kjem ned nordi fjellom. Haustklår hugkløkk!      Solveig tykkjest å sjå sin lagnad;      bleiknar ho brått og blir hjartesår:      "Ved dette l...

av Tore Ørjasæter Det er um morgo'n den heilage himilferds dag. Skyene driv med det vårfriske aust-yrjudrag.       Solopne dalen i dagning. Solveig og Sigrid som snøggast åt fenadfjos spring. Kubjølla skranglar, det ringlar i jønnband og ring.      No slepp nok buskap av båsen! Gunnar han går der so nøgd inni småkrytyrfjos, kjeklar med kjedungom både med rangord og ros,      leikar med godmølte læte. Ungfée losnar med gauling; då dei bråspring og sprett. Bjøllkui gamal flyg etter, men skjanglar og dett;      beini er støle og stive. Spranggås og Svangros dei renner så kåte ikring, gaular og spøner med stanging og styggvorne sting.      Buskapen kjenner seg utløyst! Bølingen blidkast og rutlar på betiting i ro. Bjøllklangen ljomar i kvelden med linnvoren ljod.      Soli ho sig ned og sloknar. Kvelvingen kviler so klårt imot fjellblåe tind....

av Tore Ørjasæter Sjå treet står på eigen grunn med røter i den jord som fengde det friske frø i økslings-stund. Og veldig voksterkrafti sprengde seg gjennom grunnen med sin gror. Det tøygjer seg til vêrs mot himlen. Eit furutre mot høge nord, malmherda gjenom hardvêrs døger. Det tre som står i eigi jord og der har soge alle krafter, skyt upp med stomnen strak og stor, og roti glør med gylne safter. Det står i stormen utan svikt og tøygjer seg i mognings fridom med sevjelaupet rikt! Stå fast du tre, og røyn din malm til inste åremerg! På vindberr vakt ved vokstergrensa, einsam imot aude fjellet står du store toll! Um so du stod på klåre berg, jordtyrste røter tøygjer seg, syg næring av den nakne mold. D` er ingen storm som bøygjer deg! Kluftvridde, knytte, seige tæger tøygjer seg i tyrste lengt igjenom kløyv og bergsprungor som voksterkrafti sjølv har sprengt! Syg jordnerk inn i stomn og grein. Bargreiner levande som lungor andar inn or allheims rømd...

av Tore Ørjasæter           Bred` ikkje brånar, og jøklar svell inn imot aude Jotunfjell. Trongar og trongar inne-trengd, storkna i stein og inne-stengd. Lagleg er leidi lagd der ho ligg, adla til uppveg åt Galdhøpigg. Av jøtularmar inne-klemd, fastar og fastar inne-femnd. Her heimar er bygde og reist or urd; her heimar er trygde og folk her bur: - hugstort og sterkt som støypt i stål, folk som hev fagna landsens mål. Folk som hev inne heimhug sterk, mergsett av minne um mannaverk. Folke som hev funne heimen att, og odla eigen erveskatt. Kjelde: Dikt i samling, Aschehoug, 1985, s. 23